درمان دستی و ورزش‌درمانی در سردرد سرویکوژنیک؛ خلاصه‌ی یک مرور نظام‌مند و متاآنالیز
بازبین: جناب دکتر اهوازیان
The effectiveness of manual and exercise therapy on headache intensity and frequency among patients with cervicogenic headache: a systematic review and meta-analysis
Bini P, Hohenschurz-Schmidt D, Masullo V, Pitt D, Draper-Rodi J. Chiropractic & manual therapies. 2022;30(1):49.
خلاصه‌ی مقاله
این مرور نظام‌مند و متاآنالیز، کارآزمایی‌های تصادفی‌شده‌ای را جست‌وجو کرد که اثر درمان دستی یا ورزش‌درمانی را بر شدت یا تعداد حملات سردرد در بیماران مبتلا به سردرد سرویکوژنیک سنجیده بودند. در نهایت ۲۰ مطالعه با مجموع ۱۴۳۹ بیمار وارد مرور شدند. مداخلات شامل مانیپولاسیون ستون فقرات، درمان نقاط ماشه‌ای، موبیلیزاسیون ستون فقرات و تمرین‌های کتف و گردن بود. متاآنالیز تنها برای ۶ کارآزمایی درمان دستی با گروه دارونما امکان‌پذیر شد؛ نتایج این تحلیل نشان داد درمان دستی اثر متوسط تا بزرگی بر کاهش شدت و تعداد حملات سردرد در کوتاه‌مدت، و اثر کوچک تا متوسطی بر ناتوانی در کوتاه‌مدت دارد. تحلیل حساسیت روی مطالعات با خطر سوگیری پایین، که همگی مانیپولاسیون ستون فقرات را بررسی کرده بودند، اثر کوچکی بر کاهش شدت، تعداد حملات و ناتوانی در کوتاه‌مدت و بلندمدت نشان داد و کیفیت شواهد با معیار GRADE متوسط ارزیابی شد. نویسندگان تأکید کردند خطر سوگیری در بیشتر کارآزمایی‌ها بالا بود و کارآزمایی‌های باکیفیت‌تر لازم است.
این یافته برای بیمار چه معنایی دارد
درمان دستی گردن، به‌ویژه مانیپولاسیون ستون فقرات، می‌تواند شدت و تعداد حملات سردرد سرویکوژنیک را کمتر کند؛ نتیجه‌ی قطعی‌تر به کارآزمایی‌های بیشتر و باکیفیت‌تر نیاز دارد.
این مقاله در صفحه‌ی فیزیوتراپی گردن مدیکو فیزیو به‌عنوان منبع آمده است.